O Patronie



 

 

 

 

"Byłem zawsze jak dobosz,

który biegnie bez tchu

obok spracowanego szeregu,

znany takt wybijając pałkami.

Ale oto westchnąłem, że już wyjdę

spomiędzy nich i zostanę 

z tym jednym jedynym,

co jest moje własne,

co jest tylko moje,

co jest samym mną..."

 

 

 

W zdaniach tych wyjętych z opowiadania "Nokturn" Żeromski przedstawił swój program jako pisarza. Pociągało Go czyste piękno i "wyjście z szeregu walczących". Wyraził nadzieję, że "kości pomordowanych" zbudzą społeczeństwo i zachęcą je do walki.

 

Literatura Stefana Żeromskiego dawała narodowi polskiemu "nadzieję i zmartwychwstanie". Był On pisarzem najgłębiej zwiazanym z polska historią, obyczajem, kulturą, krajobrazem i całym polskim losem. Podejmował najtrudniejsze problemy życia społecznego. Odsłaniał charakter walk narodowowyzwoleńczych okresu niewoli. Piewca bohaterstwa polskiego żolnierza i powstań przeciwko zaborcom.


Rzeczywiście - był "doboszem" wybijającym "znany takt" walki narodu, nieustępliwie występującemu przeciwko zaborcom. 

Był również wielkim artystą, który pragnął utrwalić na kartach swych powieści i opowiadań piękno i tragizm życia. Zachwyt i groza, miłość i nienawiść, uwielbienie i ironia - te wszystkie uczucia wypowiadał Żeromski w słowach pełnych napięcia, czasem z nadmiernym zapałem.

 

Pisząc o Nim nie sposób uniknąć tonu patetycznego. Był pisarzem wyjątkowo bacznie obserwującym rzeczywistość. Swoją bogatą twórczością potwierdził zaangażowanie w sprawy narodowe i społeczne. Jako pierwszy z naszych pisarzy zwrócił uwagę narodu polskiego w stronę morza. Półwysep Helski i jego okolice były inspiracją i tematem wielu dzieł Stefana Żeromskiego.

 

Podczas ostatnich, najbardziej dojrzałych i twórczych lat swojego życia spędził pięć letnich sezonów nad polskim morzem. W tym czasie utrwalił na kartach swoich książek dzieje i piękno pomorskiej ziemi. Helski "Kurhaus" z charakterystycznymi wieżyczkami i łazienkami do kąpieli leczniczych położony niegdyś na samym cyplu (późniejsza willa Polonia) był świadkiem wizyt Żeromskiego w Helu. To tu na pięterku miał on swój pokój. To  właśnie tu powstał "Wiatr od morza" oraz  "Międzymorze".


 

 

Stefan Żeromski upodobał sobie helskie sosny, a szczególnie jedną z nich. Siadywał w jej cieniu z notatkami i tworzył. Robiono Mu na jej tle zdjęcia. Rosła na brzegu zatoki i nazwano ją "Sosną Żeromskiego". W czasie wojny uległa zniszczeniu, podobnie jak willa "Polonia". Swą sosnę Żeromski przepięknie opisał w poemacie "Miedzymorze" :


"... Z potężnego pnia sosny, skoro tylko wydostał się z zaspy piaszczystej na zachodnim przylądku, wyrastają tuż przyziemne konary. Wystrzelają równolegle do ziemi, albo z góry w pałąk wygięte kierują się ku niej. Ścielą się grubymi ramiony o kolorze miodu żółtego po miale zszarzałym i do zimnej powierzchni się tulą.

Odbiegłszy zaś kilka kroków, wszczepiają się w zwiewną górę, nakrywają mszonymi piaskami, znikając w nich do znaku. Dopiero dalej z nagła wystrzelają spod ziemi koronami niezliczonych, bujnie zielonych gałęzi. Z tych podziemnych konarów wyrasta plątanina krzywych gnatów, istnych postronków, żółtych lin i koślawych zawitek. Zachodząc pod sie i opasując jedna drugą, przeplatając sie w ukos skutecznymi podchwyty zadzierzgając nierozerwalne pętlice i supłając grube węzły, planowy ów zespół gałęzi opiera się zachodniemu wichrowi..."


Do dziś mówi się o Stefanie Żeromskim, że swoim słowem poruszył wiatr od morza, który wzburzoną falą przeszedł przez kraj zarażając innych ludzi kultury, nauki i sztuki pasją wypoczywania na rodzimym wybrzeżu.

 

 

 

Pomnik Stefana Żeromskiego w Helu.

 

 

 




Zamów książkę
Skorzystaj z szybkiego zamówienia. Zamówienie książki ogranicza się do wypełnienia formularza zamówieniowego.
Zadaj pytanie
Chcesz rozwiać swoje wątpliwości związane z regulaminem, masz problem dotyczący z działalności placówki?

Aktualnie użytkowników: 9
Odwiedziny dzisiaj: 136
Odwiedziny w sumie: 164,006

Start | Aktualności | Informacje | Regulamin | Działalność | Katalog | Galeria | O bibliotece | O patronie | Linki | Kontakt
copyright © 2009 www.mbp-hel.org.pl Wszystkie prawa zastrzeżone.